ساختمان مجلس سنا (مجلس خبرگان)

Senate House of Iran (Assembly of Experts)

گزارش خطا
شرکت معماری : آتلیه غیائی
نوع پروژه : داخلی

این مجموعه شامل دو بلوک می باشد. بلوک اصلی، مکعب مستطیلی است به ارتفاع ۱۹ متر، که بدنه شمالی آن با حجمی نیم استوانه به شعاع ۲۹ متر ترکیب شده است و فضای کلی سالن جلسات نمایندگان مجلس را تشکیل می دهد. بلوک دوم، مكعب مستطیلی با پلانی به ابعاد ۱۹۳۷۱۱متر در امتداد محور شرقی غربی است که به دفتر کار نمایندگان، تعلق دارد.


برچسب ها
برچسب ها :
تهران معماری پهلوی دوم اداری - دولتی محسن فروغی حیدر قلی‌خان غیایی شاملو مجلس سنا Senate House آتلیه غیائی

تیم پروژه

تیم اجرایی :

رحمت سفری

طراحی سازه :

رحمت صفایی

همکاران پروژه :

آندره بلوک

اطلاعات کلی

سال : 1334/1955
دوره تاریخی : پهلوی دوم
کاربری : اداری - دولتی
مساحت پروژه : 6423 مترمربع
آدرس : ایران، تهران، تقاطع خیابان امام خمینی (ره) و خیابان کارگر جنوبی

شرح

این مجموعه شامل دو بلوک می باشد. بلوک اصلی، مکعب مستطیلی است به ارتفاع ۱۹ متر، که بدنه شمالی آن با حجمی نیم استوانه به شعاع ۲۹ متر ترکیب شده است و فضای کلی سالن جلسات نمایندگان مجلس را تشکیل می دهد. بلوک دوم، مکعب مستطیلی با پلانی به ابعاد ۱۹۳۷۱۱متر در امتداد محور شرقی غربی است که به دفتر کار نمایندگان، تعلق دارد. سیمای کالبدی بلوک اصلی، در ضلع جنوبی، متشکل از دیواره ای شبکه ای از جنس بتن و دو ستون با ظرافت اجرایی فوق العاده است. حجم نیم استوانه ای با تیغه های عمودی که در سطح خارجی آن امتداد می یابند، با پوشش گنبدی شاخص شده است.

آندره بلوک طراح دو زنجیر آویزان جلوی ساختمان است. 

ایده ی اولیه طرح، طبق نظر طراحان، از مجلس سنای کشورهای اروپایی و با الهام از طرح کاخ های قدیمی ایران، اقتباس شده است. پله های اصلی ساختمان با الگوبرداری از کاخ ها و بناهای روم باستان طراحی شده است. این پله ها محور تقارن ساختمان را مورد تاکید قرار می دهند و در هماهنگی خاصی با پوسته ی شبکه ای شکل نما قرار دارند. صفحات عمودی و افقی نمای اصلی یادآور سطوح انتزاعی خانه ی شرودر (schroder) اثر خریت ریت فلد (Gerrit Rietveld) در اوترخت (Utrecht) هلند است.

لازم به ذکر است که انتساب این طرح به فروغی جای شک و تردید دارد و به نظر می رسد نقش حیدر قلی خان غیائی پر رنگ تر از همکاری بوده است.

ساختمان کاخ سنا از دو قسمت تشکیل شده است: ساختمان استوانه ای که مخصوص برگزاری جلسات است و ارتفاعی بیش از سی و دو متر دارد، و ساختمان مستطیلی که شامل بخش های اداری، کتابخانه و سالن های پذیرایی از میهمانان خارجی است. سالن اصلی مجلس گنجایش 700 نفر را دارد. یکی از خصوصیات این سالن متحرک بودن آن است، به طوری که در مواقع عادی حجم سالن به وسیله دیوارهای فلزی متحرکی که هم با جریان برق و هم با اهرم های دستی حرکت می کنند، کوچک تر شده و برای برگزاری جلسات عادی آماده می شود. این دیوارهای متحرک شش متر ارتفاع دارند و در زمین فرو رفته اند. سقف تالار جلسات علنی بر اساس تزئینات معماری ایرانی آذین بندی شده و به شکل گنبد و از بلور ساخته شده است. قطر این گنبد حدود چهل متر است، و با الگوبرداری از گنبد مسجد امام اصفهان طراحی شده است. گنبد تالار اصلی مجلس به صورت دو لایه، با یک خیز کم، سقف نیم دایره ای تالار را پوشانیده است. در لایه بالایی یک دال بتنی پوشش نهایی سقف را شکل داده و در قسمت داخلی ترکیبی از تیرهای بتنی که از نقوش کاشیکاری مسجد شیخ لطف الله الگوبرداری شده، نمای کلی سقف را ایجاد نموده است. از نظر تکنیک ساخت نیز نوآوری های بسیار بدیعی در طراحی گنبد مجلس به کار رفته است که می توان به سیستم کابل های کششی سقف گنبدی اشاره نمود. سقف داخلی مجلس به وسیله شبکه ای از کابل ها به سقف اصلی متصل شده و از این روی شاید بتوان آن را نخستین سازه ی معلق در کشور برشمرد. همچنین روش ساخت تیرهای بتنی سقف بر اساس نقوش هندسی یاد شده، و قالب بندی و اجرای آن بر روی سقف معلق مذکور توان مهندسی پیشرفته ای را نیاز داشته که با استفاده از مشاوران سوئدی امکان پذیر شده است.



دیگر پروژه های معمار

دیگر پروژه های شرکت

منابع اینترنتی :

http://www.ghiai.com/

منابع مکتوب :

بانی مسعود، امیر. (1391). معماری معاصر ایران در تکاپوی بین سنت و مدرنیته، تهران: نشر هنر معماری قرن.

مهندسین مشاور نقش جهان پارس و همکاران (1388) . معماری معاصر ایران 75 سال تجربه بناهای عمومی. تهران: شرکت طرح و نشر پیام سیما

همکاران آرکوما